Yapılar, Anıtlar, Objeler

Purpur Moru ve Roma İmp.

Purpur Moru ve Roma İmp.

Purpur Moru ve Roma İmp.

Mor renkli giysiler, yüksek maliyeti sebebi ile Roma İmparatorluğu’nda asalet ve zenginlik simgesi olarak hükümdarlar tarafından kullanılmıştır. Bu sebepten “İmparatorluk Moru” olarak da bilinen Kırmızımsı Mor, oldukça pahalı olduğundan kral, prens, senatör gibi imparatora bağlı kimseler tarafından kullanılmıştır Hatta herkesin giymesine ve ulaşmasına izin verilmeyen İmparatorluk Moru, Antik Roma’da halktan biri tarafından giyilirse imparatorun fermanıyla vatan haini olarak cezalandırılırdı. Ayrıca imparatorun yalnız giysileri değil lahitleri, saray sütunları ve pek çok eşyası da mor renkteydi.

Tyrian veya Sur (Sayda) Moru (Firfiri, Purpurası) olarak adlandırılan, bu canlı kumaş boyası rengi, ilk kez bir Fenike kolonisi olan Sur şehrinde bir deniz kabuklusundan üretilmiştir. Sur kenti, günümüzde Lübnan olarak bilinen eski Fenike’nin başlıca limanıydı. Fenikeliler mor kumaş ticaretinden büyük paralar kazanmışlardır. Yehova’ya karşı gelen bu şehir, mor ya da erguvan renkli kumaş ticaretiyle ünlüydü. Roma İmparatorluğunda Sur kentiyle bağlantısı nedeniyle Sur firfiri olarak bilinirdi.

Arkeologlar Fenike yerleşmelerinin kalıntıları çevresinde yaptıkları araştırmalarda devasa boş deniz kabukları yığınına rastlamış ve bu sayede Tyrian Moru’nun nasıl üretildiğini araştırmışlardır. Bulunan kabuklardan Sur ve Roma halkının oldukça fazla salyangoz öldürdüğü görülmektedir.

Geçmişte olduğu gibi bugün de mor boya, deniz salyangozlarının salgıladığı bir sıvıdan, her bir salyangozdan yalnızca bir damla elde edilir. Bu amaçla Surlular, Akdeniz sahilleri boyunca sık sık görülen brandaris ve trunculus cinsi dikenli salyangozları kullanırlardı. Salyangozların toplandığı bölgeye göre, morun farklı tonları elde edilebiliyordu.

Fenikelilerin mor renk kumaşları, Antik Yunanlıları o kadar etkilemiştir ki Homeros, İlyada’da ve Virgil, Aeneis’te bu kumaşlardan bahsetmiştir ve mor kumaş giyinmek asaletin göstergesi olarak tanımlanmış, Roma İmparatorluğu senatörleri de mor renk kumaş giyinmeye başlamışlardır.

Ağustos 2017
© www.italyada.it & © www.italyaturlari.it