Şehirler

Milano

Milano

Milano
GPS: 45°27’51.0″N 9°11’25.3″E

Şehir Kuzey İtalya’da ve İtalya’nın 20 Bölgesinden biri olan Lombardiya Eyaleti’nin ve Milano Bölgesinin merkezi konumundadır. 1,5 milyon nüfusu ile İtalya’nın ikinci büyük şehri olmanın yanında aynı zamanda tüm ülkenin endüstri, kültür, sanat, moda ve ticaret başkentidir. Güneyinde, Ligurya kıyılarında Cenova’ya 122 km, batısında ve Fransa’ya neredeyse sınır ve birleşik İtalya’nın ilk başkenti Torino’ya 145 km., ve doğusunda Hırvatistan yolu üzerinde Venedik şehrine 265 km ve 3 saat mesafededir. Önemli iki nehir olan Adda ve Ticino arasında verimli ve düz bir ova üzerinde kurulmuştur. Hemen kuzeyinde bulunan Alp Sıradağları üzerinde bulunan ve tarih boyunca önem arz etmiş geçitlerin kesişme noktasında olması sebebi ile her zaman ekonomik olarak canlı bir şehir olmuştur. Kentin çevresinde günümüzde de ileri teknoloji ile çalışan makine, otomotiv, motosiklet, kimya, tekstil, metalürji, petrol işleme tesisleri bulunmaktadır. Birçok uluslararası firma, finans kuruluşu ve odaların hali hazırda merkezleri bulunmakta ve dünya çapında birçok uluslararası ve ulusal fuara ev sahipliği yapmaktadır. Bir dağıtım şehri olması bağlamında yurtdışına giden ve gelen her türlü ürünün transit olarak geçtiği önemli bir kesişme noktasıdır. Bu bağlantılara hizmet eden bir şehir içinde ikisi yakın hinterlandında olmak kaydı ile üç adet havalimanı bulunmaktadır. Bunlar Linate (şehre en yakın olan), Malpensa (şehrin güneydoğusunda) ve Bergamo (şehrin kuzeydoğusunda) bulunmaktadırlar. Şehir içi taşımacılık 5 faklı metro hattı, tramvay ve belediye otobüsleri ile sağlanmaktadır. Milano Şehri aynı zamanda bir eğitim ve Üniversiteler şehridir, bunların en önemlileri Devlet, Katolik & Ticaret Üniversiteleri, Teknik Okullar, Sanat Akademileri, Çeşitli Meslek Okulları, Konservatuarlardır. Şehir müzeleri açısından da Avrupanın önemli merkezlerindendir, bunların en önemlileri Pinacoteca di Brera, Mueso Poldi Pezzoli, Pinacoteca Ambrosianadır. Kütüphaneleri klasik ve dijital olmak üzere oldukça gelişmiştir ve başlıcaları Brera, Ambrosianadır. Tiyatro, Opera ve sanatsal açıdan da şehir oldukça hareketlidir. Dünya çapında temsillere ev sahipliği yapan La Scala ve Küçük Tiyatro (Piccolo Teatro) en ünlülerindendir. Tüm İtalyada olduğu gibi tarihi eserler ve yapılar açısından da Milano milyonları kendine çeken bir şehirdir. Önemli dini yapılara ev sahipliği yapan şehrin en önemli kiliseleri San Lorenzo, San Ambrogio (Bugün dahi müritlerinin bulunduğu, Liturji manastırının kurucusu olan San Ambrogio (Ambroso) 375 yılında şehrin piskoposu olmuştur), Sant Eustorgio, Milano Duomosu, Santa Maria delle Grazie’dir. Özellikle Santa Maria delle Grazie Kilisesinde bulunan, Leonardı Da Vincinin Son Akşam Yemeği yağlıboya duvar resmi dünya çapında ünlüdür ve canlı görmek için aylar öncesinden bilet rezervasyonu gerekmektedir. Tüm bu müzelerin yanında enfes koleksiyonlara ev sahipliği yapan ve oldukça geniş bir park, şato ve müzelere ev sahipliği yapan Sforza Şatosu da ziyaret edilmesi gereken noktalardandır.

Tarihi
Şehrin bilinen ilk kurucuları Kelt Soyundan gelen Insubrilerdir. Insubriler Po Nehrinin kuzeyinde yaşayan bir toplum olmakla birlikte merkezleri Mediolanium yani Orta, bugünkü Milano’dur. Bilinen en eski tarih İ.Ö. 4 de bu bölgeye gelmişler ve ilk yerleşimi kurmuşlardır. Bölgede yaşayan Etrüsklerden bölgeyi alınmış ancak İ.Ö. 222’de Romalılar tarafından alınan kent Diocletianus tarafından Roma imparatorluğunun yönetim merkezlerinden biri yapılmış ve İ.S. 303 – 402 yılları arasında Doğu ve Batı olarak bölünmüş Roma İmparatorluğunun Batı kısmının himayesi altında kalmıştır. İ.S. 313 de kendisinin Ölüm Döşeğinde vaftiz olmuş olmasına rağmen, Hristiyan Dünyası için çok önemli bir Ferman olan Milano Fermanı ile Büyük Konstantin tarafından yine bu şehirde San Giorgio al Palazzo Kilisesinde imzalanmıştır. Kent sırasıyla 452 de Atilla ile Hunlar, 539 da Ostragotlar, ve 569 da Lombardiya’lılar tarafından alınmış, ancak 774 yılında Büyük Şarlman (Karl)  tarafından Frank İmparatorluğuna dâhil edilen şehir ta ki 11.yy da Kentsel Yönetim dönemini başlattı ve şehir konsülleri seçilmeye başlandı. 1162 yılında Friedrich Barbarossa kenti komple yıktırmasına rağmen, şehir hemen peşinden tekrar yapılandırılıp, Lombardiya Birliğinin başına dahi geçmiştir.

Rönesans döneminde Milano iki meşhur Aristokrat aile tarafından yönetilmiştir. Bu aileler sırası ile Visconti ve Sforzalardır. 1277 – 1447 yılları arasında yönetimde bulunan Viscontilerin en ünlü lideri; çok zalim ve savaşçı birisi olan Barnabo ile kahraman fakat aynı zamanda sanatı koruyan Gian Galeazzo’dır. Gian Galeazzo ayrıca, 1447 yılında, Visconti ailesinin en sonuncusu olan Filippo Maria’nın öldürülmesi emrini de veren kişidir. Hanedanlığın başladığı 1277 yılı Milano için önemli bir tarih olup, kent Visconti Ailesinin eline geçer, 1335 tarihinde Milano ve neredeyse tüm Kuzey İtalya‘nın kontrolü Gian Galeazzo Visconti’nin elinde olacaktır. 1450 yılında Viscontiler sonrası başka bir soylu aile olan Sforzalar kentin yöneticileri olup, bugün hala bütün ihtişamı ile görülen kale ve müştemilatı inşa ettirmişlerdir. 1480 yılı geldiğinde kentin o zamanki dükü soylu Ludovico Sforza ve şehri, tüm Avrupa’da etkili olan Rönesanstan etkilenmiş, dahi Leonardo da Vinci’yi şehre getirtmiş ve şehrin Yeni Atina adıyla anılmasına sebep olmuştur. 1499-1512, 1515-1521 ve 1524-1525 yılları arası Fransızlar kenti almışlardırlar. 1595 yılında son Sforza soylusunun vefatı sonrası Milano Düklüğü İspanya ve 1714 yılı sonrası da Habsburg Hanedanlığı kontrolü altına girmiştir. Tam bu tarihlerde de şehir Lombardiya Bölgesinin başkenti olarak anılmaya başlamıştır. 1797-1815 yılları arasında Napolyon Dönemini yaşayan şehre 1797 yılında Fransız ordularına bağlı birlikler Milano’ya çiçek yağmuru altında girerler. Böylece Milano, önce Cisalpine Cumhuriyetinin daha sonra da İtalya Krallığının başkenti olacaktır. 1805 yılında Napolyon, şehrin demir tacını başına koyarak ”Tanrı onu bana verdi. Ona dokunanın canı çıksın” der. Fransızlardan sonra 1815-1859 Avusturya-Macaristan Döneminde de Venedik Krallığının başkenti olarak önemini korumuştur. Daha sonraları milliyetçilik akımlarının (Yeniden Doğuş-Risorgimento) merkezi olan şehir 1959 yıllarında Avusturya’dan geri alındı. Bu önemli olay tarihte yerini Beş Gün Ayaklanması (18-22 Mart 1848) adıyla anılır ve tüm ülkeyi etkisi altına aldı. Daha sonra kurulan İtalyan Krallığında ülkenin ekonomik başkenti rolünü üstlenen Milano, aynı zamanda Mussolininin 1919 yılında kurduğu Savaş Birliği (Fascio di Combattimento) nun kurulduğu şehir olarak da önemlidir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Müttefikler tarafından tamamen bombalandı ve 29 Nisan 1945 kurtarıldı.

Milano Hakkında İlginç Bilgiler
–Milano’da dünyaca çapında ünlü tüm markaların bir mağazası kesinlikle var. Gucci, Prada, Armani, Versace ve Dolce & Gabbana’nın merkezleri de Milano’da. Bu, şehrin dünyanın moda başkenti olarak anılmasının en önemli sebebidir.
– Şehir İtalya futbol liginin Serie A nın en güçlü iki takımına ev sahipliği yapıyor: Inter ve A.C.Milan. Bu takımlar Avrupa Kupası & Şampiyonlar Ligi kazanmış takımdırlar. Bu sebeple Milano, Avrupa’nın kupa kazanmış iki takımına ev sahipliği yapan tek şehri. 10 Şampiyonlar Ligi Kupası ile Avrupa’nın en çok kupa kazanan şehri ünvanı da Milano‘nun dur. Maçlar 80000 kişi kapasiteli ve takma adı San Siro olan, Giuseppe Meazza stadyumunda oynanır.
– Milano yakınlarında bulunan Monza şehri, dünyanın en eski otomobil yarışı pistlerinden bir olan Monza Formula 1 pistinde, halen F1 yarışcılarına ev sahipliği yapmaktadır.
– Milano eski bir adet Aperativdir. Milano’da birçok bar ve sokak cafeleri saat 17 den sonra Aperol ile küçük atıştırmalıklar, peynirler, soğuk mezeler ve doğal olarak güzel bir muhabbet için olanaklar sunarlar.
– Dünyanın en eski alışveriş merkezlerinden biri 1867 ‘de açılan Galleria Vittorio Emenuele II Pasajıdır.
– Gotik mimarinin en ihtişamlı ve ünlü örneği Milano Duomo’sudur. İnşaatına 1386 yılında başlanıp ve 500 yıl sürmüş olan bu muhteşem katedral, dünyanın 4., Avrupa‘nın 2. Büyük katedralidir. Aynı zamanda Duomo dünyanın en büyük mermer heykel koleksiyonuna sahiptir. Katedralin en yüksek noktasında bulunan altın Meryem heykeli, şehrin koruyucusu ve sembolüdür. Havanında elverişli olduğu günlerde heykelin bulunduğu noktadan Alplere kadar unutulmaz bir manzara vardır.
– Avrupa’nın en ihtişamlı ve ünlü operası La Scala Milano’dadır. 2.000 kişilik kapasitesi ile dünyanın en önemli opera ve bale sanatçılarının gözdesidir.
– Leonardo da Vinci’nin Son Akşam Yemeği isimli ünlü duvar resmi, Santa Maria della Grazie Kilisesi yemekhane duvarındadır.
– Milano mutfağı oldukça zengin ve çeşitlidir. Her türlü pasta (makarna), Milano usulü Pirinç (Risotto alla Milanese), Ossobuco ve Milano usulü Pirzola (Cotoletta alla Milanese) ve daha fazlası.
– Fiera Milano Avrupa’nın en büyük dünyanın sayılı tasarım, moda, mobilya (ve daha fazlası) fuarlarına ev sahipliği yapar.
– 1958 yılında ilk defa yapılıp günümüze kadar aralıksız devam etmiş olan Milano Moda Haftası, moda dünyasını ve doğal olarak dünya yıldızlarını şehre çeker.
– İtalya’nın 39 üniversite merkezindeki 44 fakülte ve her yıl 170 bin yeni öğrenci Milano’nun hayatına renk katmaktadırlar. Bu öğrenci sayıları ile şehir, İtalya’nın en yüksek öğrenci ve üniversite mezunu oranı ile en üst sıradadır.

Mart 2017
© www.italyada.it &
© www.italyaturlari.it